هیستروسالپنگوگرافی یا hysterosalpingography(HSG) یا عکس رنگی رحم نوعی تصویربرداری تشخیصی پزشکی است که در این تست با تزریق ماده حاجب رنگی (ماده ای رنگی برای افزایش کنتراست و تضاد بین مایعات و سایر ساختارها استفاده می شود) و استفاده از اشعه ایکس می توانند مشکلات لگنی را بررسی کنند و تصاویری از حفره رحم، تخمدان ها و لوله های فالوپ را در حالیکه با رنگ مخصوصی پر شده اند تهیه کرد که به تشخیص مشکلاتی از جمله باروری، انسداد لوله های فالوپ و سایر مشکلات رحمی کمک بسیاری می کند.

این تست در هنگام تصویربرداری ممکن است کمی ناراحت کننده باشد و اندکی درد جزئی در هنگام تصویربرداری و تا کمی پس از انجام تست کاملا طبیعی است. در حقیقت در هنگام تزریق ماده رنگی ممکن است کمی احساس گرفتگی داشته باشید و این گرفتگی ممکن است در صورت مسدود بودن لوله های فالوپ شما کمی بیشتر باشد.
با توجه به صلاح دید پزشک ممکن است از بی حسی موضعی هم برای برخی خانم ها استفاده شود اما باید گفت که این تست درد غیرقابل تحملی ندارد.

بهترین زمان انجام این تست پس از پایان قاعدگی و پیش از شروع تخمک گذاری است چون در این زمان احتمال بارداری خانم ها کمتر است و زمان مناسبی برای بررسی مشکلات داخلی است.

مزایا

عوارض

برخی اقداماتی که لازم است قبل از انجام تست بدانید عبارتند از:
برای اطمینان از باردار نبودن بهترین زمان انجام این تست پس از آخرین روز قاعدگی و پیش از شروع تخمک گذاری است.
بهتر است یک هفته قبل از انجام تست رابطه جنسی نداشته باشید.
در صورت داشتن عفونت یا بیماری های جنسی نباید این تست انجام شود و باید پزشک را در جریان بگذارید تا ابتدا درمان شوید.
شاید لازم باشد قبل و پس از تست آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت مصرف کنید که بهتر است با صلاح دید و ننظر پزشک باشد.
در محدوده لگن نباید پیرسینگ یا فلزی داشته باشید.
در صورت هرگونه حساسیت به ماده کنتراست باید با پزشک صحبت کنید.
شاید نیاز باشد یک ساعت پیش از تست داروهای مسکن بدون نسخه استفاده کنید.
به دلیل اینکه ممکن است گرفتگی عضلات داشته باشید بهتر است همراه داشته باشید.

در ابتدا روی میزی که زانوها به صورت خم شده است قرار می گیرید (مانند زمانی که برای معاینه لگن قرار می گیرید) و با استفاده از اسپکولوم که در واژن قرار می گیرد دهانه رحم را باز نگه داشته و ماده کنتراست رنگی با یک کاتتر به درون رحم تزریق می شود و از شما خواسته می شود پاهای خود را صاف روی میز قرار دهید و پس از آن تصویربرداری انجام می شود. این ماده می تواند طرح کلی از ناحیه لگن؛ رحم و لوله های فالوپ نمایش دهد اگر مانعی نباشد و لوله های فالوپ باز باشند رنگ باید جریان داشته باشد و به بیرون بریزد و نزدیک روده پخش شود ولی اگر مانعی باشد و لوله های فالوب مسدود باشند رنگ بیرون نمی ریزد.

پس از انجام تست لازم است از یک پد بهداشتی استفاده شود تا در صورت خروج رنگ های اضافی مشکلی پیش نیاید. همچنین ممکن است همراه با رنگ اضافی ترشحات خونی هم خارج شوند که طبیعی است. همچنین ممکن است علائمی چون گرفتگی عضلات، سرگیجه، کمی احساس ناراحتی یا به مدت یک الی دو روز خونریزی داشته باشید.

در مواقعی که بیماری های مقاربتی یا عفونت در لگن یا رحم دارید یا احساس می کنید زمانی که می خواهید این تست را انجام دهید پس از تخمک گذاری است و ممکن است باردار باشید نباید این تست را انجام دهید. همچنین در دوران قاعدگی هم این تست انجام نمی شود.

این تست در حدود 15 تا 30 دقیقه ممکن است طول بکشد.

هزینه این تست با توجه به نوع و دقت دستگاه ممکن است در مراکز مختلف، قیمت متفاوتی داشته باشد اما هزینه های این تست در مرکز اکباتان مطابق تعرفه مصوب وزارت بهداشت است.