آیا دفرمیتی قفسه سینه در کودکان قابل اصلاح است؟ این عارضه میتواند بر ظاهر و سلامت کودک تأثیر بگذارد. در این مقاله علائم، عوارض و روشهای اصلاح را توضیح دادهایم.
دفرمیتی قفسه سینه در کودکان
دفرمیتی یا بدشکلی قفسه سینه در اطفال از مشکلاتی است که معمولاً در دوران رشد و بهویژه در سنین مدرسه دیده میشود و میتواند باعث نگرانی قابل توجه والدین شود. این تغییر شکل ممکن است در ابتدا فقط به صورت یک تفاوت ظاهری دیده شود اما در برخی اطفال میتواند با کاهش ظرفیت تنفسی خستگی زودرس یا فشار روی قلب و ریهها همراه باشد. شدت این ناهنجاری در اطفال متفاوت است و همه موارد نیاز به درمان تهاجمی ندارند اما تشخیص زودهنگام آن اهمیت زیادی دارد.
خوشبختانه در بیشتر اطفال ناهنجاری قفسه صدری قابل تشخیص قابل کنترل و در بسیاری از موارد قابل اصلاح است. با استفاده از روشهای تصویربرداری پزشکی مانند رادیولوژی و سونوگرافی میتوان نوع ناهنجاری شدت آن و تأثیر احتمالی بر ارگانهای داخلی را بهطور دقیق بررسی کرد. این بررسیها به پزشک کمک میکند تا مناسبترین روش درمان را با توجه به سن کودک و میزان پیشرفت مشکل انتخاب کند.تشخیص بهموقع و شروع زودهنگام درمان میتواند از پیشرفت ناهنجاری جلوگیری کند و در بسیاری از موارد باعث بهبود تدریجی شکل قفسه صدری شود. در اطفال در حال رشد روشهای غیرجراحی اصلاحی و پیگیری منظم اغلب نتایج بسیار خوبی به همراه دارند و تنها در موارد شدید از روشهای پیشرفتهتر استفاده میشود. هدف اصلی از درمان علاوه بر بهبود ظاهری حفظ سلامت قلب و ریهها بهبود کیفیت تنفس و افزایش اعتمادبهنفس کودک است.
شایعترین انواع ناهنجاری
سینه فرورفته (Pectus Excavatum) : شایعترین نوع که باعث فرورفتگی وسط قفسه صدری میشود.
سینه کبوتری (Pectus Carinatum) : جناغ به سمت جلو برجسته میشود.
عدم تقارن قفسه صدری : یک طرف سینه برجستهتر یا فرو رفتهتر است.
ناهنجاری های ناشی از بیماریها: مانند نرمی استخوان اسکولیوز یا مشکلات عضلانی.
علت ایجاد
عوامل مختلفی در بروز این مشکل نقش دارند:
عوامل ژنتیکی و ارثی
رشد نامتناسب استخوانها در دوران بلوغ
بیماریهای مادرزادی
نرمی استخوان و کمبود ویتامین D
ضعف عضلات قفسه صدری
روش های تشخیص
روشهای تشخیصی مختلفی وجود دارد که هرکدام نقش مشخصی در بررسی این ناهنجاری ایفا میکنند.
رادیولوژی
رادیوگرافی قفسه صدری معمولاً اولین روش تصویربرداری در ارزیابی ناهنجاری قفسه صدری به شمار میرود و به پزشک کمک میکند تا شکل استخوانهای دنده وضعیت جناغ و میزان فرورفتگی یا برجستگی سینه را بهطور کلی بررسی کند. در بسیاری از موارد همزمان از عکس انحراف ستون فقرات نیز استفاده میشود تا وجود اسکولیوز یا انحرافهای همراه ستون فقرات که ممکن است بر فرم قفسه سینه تأثیر گذاشته باشند ارزیابی شود. علاوه بر این در تصاویر رادیولوژی میتوان تأثیر احتمالی ناهنجاری بر موقعیت قلب و حجم ریهها را بررسی کرد. رادیوگرافی روشی در دسترس سریع و مؤثر است که اطلاعات پایه و ارزشمندی برای تصمیمگیریهای بعدی درمان در اختیار پزشک قرار میدهد.
سونوگرافی
سونوگرافی به دلیل نداشتن اشعه یونیزان یکی از ایمنترین روشهای تصویربرداری برای اطفال محسوب میشود و نقش تکمیلی مهمی در تشخیص ناهنجاری قفسه صدری دارد. از این روش برای بررسی وضعیت قلب ارزیابی عملکرد دریچهها و اطمینان از عدم فشار غیرطبیعی بر ساختارهای قلبی استفاده میشود. همچنین سونوگرافی میتواند به بررسی حرکت دیواره قفسه صدری هنگام تنفس کمک کرده و عوارض احتمالی مرتبط با ناهنجاری را مشخص کند. این روش بهویژه در اطفال که نیاز به پیگیریهای مکرر دارند اهمیت زیادی دارد.
سیتی اسکن
در مواردی که ناهنجاری شدیدتر باشد یا تصمیمگیری برای درمانهای پیشرفتهتر مطرح شود سیتی اسکن قفسه صدری مورد استفاده قرار میگیرد. تصاویر دقیق سیتی اسکن امکان محاسبه شاخص شدت ناهنجاری یا همان Haller Index را فراهم میکند که معیاری استاندارد برای تعیین میزان فرورفتگی قفسه صدری است. این شاخص نقش مهمی در تعیین نیاز به درمانهای خاص یا جراحی دارد. به دلیل میزان اشعه سیتی اسکن فقط در صورت لزوم و با نظر پزشک متخصص انجام میشود.
راهکار های درمان
انتخاب روش درمان ناهنجاری قفسه صدری در اطفال به عوامل مختلفی مانند نوع ناهنجاری، شدت آن، سن کودک و میزان تأثیر بر عملکرد قلب و ریهها بستگی دارد. نکته مهم این است که همه موارد نیاز به جراحی ندارند و در بسیاری از اطفال میتوان با روشهای غیرتهاجمی به نتایج مطلوب دست یافت. بررسی دقیق تصویربرداری و نظر پزشک در انتخاب بهترین روش درمان نقش اساسی دارد.
درمان غیرجراحی
در موارد خفیف تا متوسط ناهنجاری قفسه صدری درمانهای غیرجراحی معمولاً اولین انتخاب محسوب میشوند. این روشها بهویژه در اطفال که هنوز در سن رشد هستند بیشترین اثربخشی را دارند. تمرینات اصلاحی و فیزیوتراپی به تقویت عضلات قفسه صدری و عضلات پشتی کمک میکنند و میتوانند به بهبود تدریجی شکل ظاهری سینه منجر شوند. اصلاح وضعیت بدنی کودک بهخصوص در حالت نشستن و ایستادن نقش مهمی در جلوگیری از تشدید ناهنجاری دارد. در اطفال که دچار سینه کبوتری هستند استفاده از بریسهای مخصوص تحت نظر پزشک میتواند به اصلاح تدریجی برجستگی قفسه صدری کمک کند. این روشها نیازمند پیگیری منظم و همکاری کودک و خانواده هستند.
درمان با وکیوم بل (Vacuum Bell)
وکیوم بل یکی از روشهای نوین و غیرجراحی برای اصلاح سینه فرورفته است که بهویژه در اطفال و نوجوانان کاربرد دارد. این دستگاه مکشی مخصوص روی قفسه صدری قرار میگیرد و با ایجاد فشار منفی بهتدریج موجب بالا آمدن جناغ و بهبود شکل قفسه صدری میشود. استفاده از وکیوم بل باید بهصورت روزانه و طبق برنامهای مشخص تحت نظر پزشک انجام شود. نتایج این روش معمولاً تدریجی است و در اطفال که ناهنجاری خفیف تا متوسط دارند و انعطافپذیری قفسه صدری آنها بیشتر است نتایج بسیار رضایتبخشی به همراه دارد.
جراحی اصلاحی
در مواردی که ناهنجاری قفسه صدری شدید باشد یا به درمانهای غیرجراحی پاسخ مناسبی داده نشود جراحی اصلاحی بهعنوان گزینه نهایی مطرح میشود. دو روش جراحی رایج شامل جراحی ناص (Nuss) که بیشتر برای سینه فرورفته استفاده میشود و جراحی راوویچ (Ravitch) که در برخی انواع دیگر ناهنجاری کاربرد دارد هستند. این جراحیها معمولاً در سنین خاص و پس از بررسی دقیق شرایط کودک انجام میشوند. پیش از تصمیمگیری برای جراحی انجام تصویربرداری دقیق با رادیولوژی و سیتی اسکن برای ارزیابی شدت ناهنجاری و بررسی وضعیت قلب و ریهها ضروری است. هدف از جراحی اصلاح ساختار قفسه صدری بهبود عملکرد تنفسی و افزایش کیفیت زندگی کودک است.
آیا دفرمیتی قفسه صدری خطرناک است؟
در بسیاری از اطفال ناهنجاری فقط جنبه ظاهری دارد. اما در موارد متوسط تا شدید ممکن است:
باعث کاهش ظرفیت ریه شود
روی عملکرد قلب فشار وارد کند
باعث تنگی نفس هنگام فعالیت شود
اعتمادبهنفس کودک را کاهش دهد
به همین دلیل ارزیابی دقیق با تصویربرداری پزشکی ضروری است.
نتیجه گیری
ناهنجاری قفسه صدری در اطفال در اغلب موارد قابل اصلاح یا دستکم قابل کنترل است بهویژه زمانی که در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود. در این مسیر استفاده از روشهای دقیق تصویربرداری پزشکی مانند سونوگرافی و رادیولوژی نقش بسیار مهمی در شناسایی نوع و شدت ناهنجاری و انتخاب بهترین روش درمان دارد. مرکز رادیولوژی و سونوگرافی اکباتان با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و کادر مجرب امکان انجام بررسیهای دقیق و مطمئن را برای اطفال فراهم میکند. انجام تصویربرداری استاندارد و تفسیر تخصصی تصاویر در این مرکز به پزشکان کمک میکند تا تصمیم درمانی صحیحتری اتخاذ کنند. مراجعه به مرکز اکباتان خیال والدین را از بابت تشخیص دقیق پیگیری منظم و انتخاب مسیر درمان مؤثر برای سلامت فرزندشان آسوده میسازد.برای دریافت مشاوره می توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 0214466606 اقدام کنید.
