دوران بارداری یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی هر مادر است که نیاز به مراقبت‌های ویژه و بررسی‌های دقیق پزشکی دارد. در این مسیر، انجام سونوگرافی‌ها و آزمایش‌های غربالگری نقش مهمی در اطمینان از سلامت جنین و پیشگیری از مشکلات احتمالی دارد.سونوگرافی Nuchal Translucency یکی از روش‌های تشخیصی مهم در هفته‌های ابتدایی بارداری است که اطلاعات ارزشمندی درباره احتمال وجود ناهنجاری‌های کروموزومی، از جمله سندرم داون، تریزومی ۱۸ و تریزومی ۱۳ ارائه می‌دهد. این سونوگرافی یک روش غیرتهاجمی و دقیق برای بررسی سلامت جنین است که میزان مایع پشت گردن او را اندازه‌گیری می‌کند. افزایش ضخامت این مایع ممکن است نشانه‌ای از برخی مشکلات ژنتیکی و مادرزادی باشد. به همین دلیل، آگاهی از بهترین زمان انجام سونوگرافی ، نحوه تفسیر نتایج آن و ارتباط آن با سایر آزمایش‌های غربالگری برای مادران باردار ضروری است.سونوگرافی غربالگری باید بین هفته ۱۱ تا ۱۴ بارداری انجام شود. حداقل زمان انجام این سونوگرافی هفته ۱۱ بارداری است، یعنی زمانی که ۱۰ هفته و ۶ روز از بارداری کامل شده باشد. حداکثر زمان انجام آن هفته ۱۳ و ۶ روز است، یعنی پیش از شروع هفته ۱۴ بارداری و بهترین زمان برای انجام سونوگرافی هفته ۱۲ بارداری محسوب می‌شود، زیرا در این دوره دقت اندازه‌گیری به حداکثر می‌رسد و تفسیر نتایج با دقت بیشتری انجام می‌شود.اگر این سونوگرافی زودتر از هفته ۱۱ انجام شود، به دلیل رشد ناکافی جنین، اندازه‌گیری دقیق نخواهد بود. از طرفی، اگر دیرتر از هفته ۱۴ انجام شود، میزان مایع پشت گردن جنین کاهش پیدا کرده و دیگر اطلاعات دقیقی ارائه نخواهد داد.
بهترین سونوگرافی غربالگری جنین در غرب تهران با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و تخصص بالای پزشکان، انواع سونوگرافی‌های دقیق از جمله غربالگری مرحله اول، آنومالی و داپلر را ارائه می‌دهد تا سلامت جنین شما با بالاترین دقت بررسی گردد.

اگر نتیجه سونوگرافی غیرطبیعی باشد، یعنی ضخامت مایع پشت گردن جنین بیش از حد طبیعی اندازه‌گیری شود، اقدامات زیر توصیه می‌شود:

بررسی دقیق‌تر نتایج توسط پزشک متخصص

پزشک متخصص زنان و زایمان یا فلوشیپ پریناتولوژی (طب مادر و جنین) ابتدا عددسونوگرافی غربالگری اول را با توجه به سن بارداری و سایر عوامل مقایسه می‌کند.

انجام آزمایش‌های تکمیلی

در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه سونوگرافی ، پزشک ممکن است آزمایش‌های بیشتری را برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت جنین تجویز کند:
آزمایش خون غربالگری (آزمایش دبل مارکر یا کواد مارکر): این آزمایش سطح هورمون‌های خاص در خون مادر را بررسی می‌کند و در ترکیب با سونوگرافی غربالگری، احتمال وجود ناهنجاری‌ها را ارزیابی می‌کند.
آزمایش NIPT (Non-Invasive Prenatal Testing)): این آزمایش غیرتهاجمی، DNA جنین را که در خون مادر جریان دارد، بررسی می‌کند و می‌تواند با دقت بالایی احتمال برخی اختلالات کروموزومی را مشخص کند.
اکوکاردیوگرافی جنین: در برخی موارد که غربالگری مرحله اول افزایش‌یافته است، پزشک ممکن است سونوگرافی تخصصی قلب جنین را در هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ بارداری توصیه کند.

انجام آزمایش‌های تشخیصی در صورت نیاز

اگر آزمایش‌های غربالگری احتمال بالای ناهنجاری‌های کروموزومی را نشان دهند، پزشک ممکن است آزمایش‌های تهاجمی‌تر و دقیق‌تر را پیشنهاد کند:
آمنیوسنتز: در این روش، مقدار کمی از مایع آمنیوتیک اطراف جنین برای بررسی کروموزومی و تشخیص قطعی اختلالات ژنتیکی گرفته می‌شود.
نمونه‌برداری از پرزهای جفتی (CVS): این آزمایش معمولاً در هفته‌های ۱۱ تا ۱۴ انجام می‌شود و نمونه‌ای از سلول‌های جفت برای بررسی ژنتیکی برداشته می‌شود.

مشاوره با متخصص ژنتیک

در صورت تأیید احتمال بالای ناهنجاری‌های کروموزومی، مراجعه به متخصص ژنتیک توصیه می‌شود تا درباره نتایج، میزان خطر و گزینه‌های بعدی اطلاعات کامل دریافت کنید.

سونوگرافی غربالگری مرحله اول یکی از مهم‌ترین ابزارهای غربالگری در دوران بارداری است که می‌تواند در شناسایی زودهنگام ناهنجاری‌های کروموزومی و مادرزادی کمک کند. این سونوگرافی باید بین هفته 11 تا 13 بارداری انجام شود تا نتایج آن دقیق و قابل استناد باشد. در صورتی که ضخامت مایع پشت گردن جنین بیش از حد طبیعی باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های تکمیلی دیگری را پیشنهاد دهد.اطمینان از سلامت جنین یکی از دغدغه‌های مهم هر مادر است. با انجام سونوگرافی در زمان مناسب، می‌توان اطلاعات ارزشمندی در مورد وضعیت رشد و سلامت جنین به دست آورد و در صورت نیاز، اقدامات تشخیصی و درمانی مناسب را انجام داد. بنابراین، اگر در هفته‌های اولیه بارداری هستید، مشورت با پزشک و انجام این سونوگرافی در زمان توصیه‌شده می‌تواند آرامش خاطر بیشتری برای شما به همراه داشته باشد. دکتر بهنام غیاثوند ، متخصص رادیولوژی و سونوگرافی، با سال‌ها تجربه و دانش تخصصی در زمینه تشخیص ناهنجاری‌های جنینی، یکی از برجسته‌ترین پزشکان در حوزه سونوگرافی غربالگری جنین است. مهارت و دقت بالای ایشان در انجام سونوگرافی‌های غربالگری، آنومالی و داپلر، موجب شده تا بسیاری از مادران باردار برای بررسی سلامت جنین خود به ایشان مراجعه کنند. در صورت تمایل به رزرو نوبت، می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت یا شماره 02144666066 اقدام نمایید.

منابع
my.clevelandclinic.org
fetalmedicine.com